Het project maakt een child policy en conversatiegids voor en in cocreatie met journalisten. Dit zijn aanbevelingen voor verantwoorde berichtgeving rond desinformatie op maat van kinderen. De aanbevelingen omvatten onder meer ethische richtlijnen: hoe bericht ik als journalist over nepnieuws op maat van kinderen? Hoe reageer ik op vragen die binnenkomen rond desinformatie? 

Daarnaast creëert het project innovatief educatief materiaal voor kinderen, waarin ze kennismaken met journalistiek, desinformatie leren debunken en kritisch leren denken over media. Dit materiaal is inzetbaar in de Leerlijn Mediawijsheid in het lager onderwijs.

Scivil zette binnen het project een checkpunt voor desinformatie op TikTok, in co-creatie met onderzoekers, kinderen en journalisten. Kinderen kunnen berichten naar het checkpunt sturen waaraan ze twijfelen. Aan het checkpunt verzamelden, factcheckten en publiceerde een team van vijf studenten journalistiek van verschillende universiteiten en hogescholen (Arteveldehogeschool, Universiteit Gent en Vrije Universiteit Brussel) een vijftigtal video's tussen maart en mei 2024. Je kan ze bekijken op TikTok en Instagram.

Nieuwswijsneuzen loopt van januari 2023 tot juni 2024. Het project is een samenwerking tussen onderzoeksgroepen (Arteveldehogeschool, Odisee, Universiteit Antwerpen), de nieuwsmediasector (VVJ), het mediawijsheidsveld (imec-Mediawijs), kennisinstellingen (KeKi, Scivil) en een ontwikkelingspartner (het Geluidshuis). 

Rapportering

Sociale Media, Kinderen en Factchecken

In de laatste fase van het project rapporteren we over de resultaten. We vertrokken voor onze rapportering vanuit de vaststelling dat ons project in een unieke combo drie elementen samenbracht. Op zichzelf hebben die elementen elk al hun plaats in het medialandschap, maar de combinatie van de drie blijft wat ons betreft nog iets te vaak onderbelicht. In een White Paper delen we de belangrijkste leerpunten van het project. Onze ervaringen en tips bundelden we in drie afzonderlijke explainervideo's die elk een van de basiselementen van nieuwswijsneuzen als invalshoek nemen. We willen hiermee anderen inspireren om zelf aan de slag te gaan.

Hoe bouw ik mijn factcheckpunt op sociale media?

In deze video leggen we vanuit onze ervaringen met het factcheckpunt uit hoe je zelf aan zo'n avontuur kan beginnen. Waar moet je op letten en wat doe je liever niet? Nieuwswijsneuzen geeft het mee aan iedereen die wil factchecken voor kinderen.

Hoe breng ik mijn factcheck over naar kinderen?

Het is niet evident om in te spelen op een doelgroep die nog veel jonger is dan je zelf bent. Daarom brengen we in deze video samen hoe wij als factcheckpunt de interactie met kinderen op sociale media ervaren hebben. 

Hoe word ik een 'factfluencer'?

Journalisten durven 'de socials' al eens te vermijden omdat ze vrezen op te gaan in een stroom aan entertainment. Toch kan je ook zelf nieuwswaardige en gefundeerde factchecks publiceren op populaire mediaplatformen. Wij leggen in deze video uit hoe we zowel TikTokkers als Factcheckers werden en toch vasthielden aan onze journalistieke principes. 

Lees ons protocol: 'Factchecken voor jonge kinderen'!

In een wereld vol valse informatie begonnen we een TikTok-factcheckpunt* voor kinderen. Wat we geleerd hebben? Dat samenwerken op alle fronten kan leiden tot beter en verantwoordelijker mediagebruik. En eigenlijk nog veel meer. Dit document ontstond uit wat voor ons de belangrijkste gamechangers waren en groeide op die manier uit tot een handleiding voor informatieverstrekkers op sociale media met als doelgroep jonge kinderen.

Download het protocol hier.