Nieuwswijsneuzen factchecks
Ben je benieuwd naar hoe wij het deden? Bekijk hieronder per onderwerp onze checks, opgedeeld volgens ons zelf ontworpen factchecktemplate. Wil je de bijhorende video's bekijken? Neem dan een kijkje op onze TikTokpagina.
Maart (2024)
Maart was de eerste periode waarin echt actief factchecks werden gedaan. Voordien maakten we wel al enkele mediawijze video's, maar nu begonnen we aan het echte factcheckwerk met onze gloednieuwe template. Op basis van de antwoorden van een aantal kinderen in basisscholen, pikten we er een handvol checks uit. Laura, Semegn en Fran gingen ook aan de slag met de eerste trends.
Behandelde thema's: transport, media, voeding, royalty, natuurfenomenen
Despacito toeteren
Kan je echt despacito toeteren met je auto?
Ontdek in deze factcheck onze werkwijze! Download de PDF hier.
Kate Middleton
De foto van de prinses ging viraal om de foute redenen, er was sprake van photoshop.
Waarom brachten we deze video? Ontdek het in deze factcheck! Download de PDF hier.
Tsunami Japan
Spartelende vissen op een supermarkt vloer. Volgens Tiktok door een Japanse tsunami, volgens ons door een gebroken aquarium.
Ontdek hoe we daar achter zijn gekomen in deze check. Download de PDF hier.
Heldere ketchup
Een nieuwe trend, vals nieuws verspreiden over voeding. Deze keer was heldere ketchup aan de beurt!
Hoe hebben wij dit aangepakt? In deze factcheck leggen wij het haarfijn uit. Download de PDF hier.
Reuzenkrabben
Zijn deze reuzenkrabben echt of maar standbeelden? Wij kiezen voor het tweede.
Ontdek hoe we dit hebben gefactcheckt in deze check. Download de PDF hier.
NMBS infoborden
Werkt NMBS met powerpoint voor hun infoborden? Nee, de video was een goedgemaakte edit.
Hoe we dit hebben ontdekt, kan je in deze check bekijken! Download de PDF hier.
April (2024)
Vanaf april gedroegen de stagiaires zich pas echt als 'factfluencers'. Met een groter team lukte het om meerdere video's per week te maken. We evolueerden naar een gemiddelde van 1 video per dag, maar dat vereiste dus ook meer checkwerk. De templates en thema's werden gevarieerder, iedereen ontwikkelde daarin een eigen stijl.
Behandelde thema's: gezondheid, lichaam, voeding, geschiedenis, technologie, fysica, dieren, planten, geografie, consumentenzaken, weerfenomenen, actualiteit
ADHD
ADHD diagnoseren van een Tiktok video kan niet, daar zijn experten voor nodig. Toch blijven er video's circuleren online die beweren dat het kan. Daarom hebben wij ze eens gecheckt.
Bekijk onze conclusies hier. Download de PDF hier.
Piramides
Volgens deze veel gedeelde foto bevinden er zich obelisken onder de piramides van Gizeh. Wij zochten het uit en vonden daar geen bewijs voor. Maar wat zit er dan wel onder de grote piramides?
Bekijk onze werkwijze hier. Download de PDF hier.
Tanden Bleken
Tanden bleken met fruit en zout, een goed idee? Niet echt.
Ontdek hier waarom. Download de PDF hier.
Zinkzalf
Op Tiktok verschijnen er vaak schoonheidstips, zo zou zinkzalf goed zijn tegen puisten. Is dat echt zo? Wij zochten het uit en vonden wisselende antwoorden.
Ontdek onze conclusies hier! Download de PDF hier.
Zonsverduistering
8 April was er een zonsverduistering in Amerika. Op Tiktok ging er veel vals nieuws rond, wij wouden in de heisa toch verduidelijking scheppen.
Hoe we dat gedaan hebben, kan je hier zien! Download de PDF hier.
Heldere cola
Heldere ketchup bestaat niet, heldere cola dan weer wel!
Ontdek onze bevindingen in deze factcheck. Download de PDF hier.
Siri Lumos
Het besturen van je gsm met Harry Potter spreuken, het klinkt als een fabeltje. En toch is het waar!
We leggen in deze check uit hoe we tot die ontdekking zijn gekomen. Download de PDF hier.
Gemeente geeft kippen
In 2005 kregen gezinnen in Diest gratis kippen voor afvalverwerking. Het was een groot succes, al wordt het succes nu toch wat overschat anno 2024 door een Amerikaanse publicist. Hoe groot was het succes nu echt?
Wij deden de check, die kan je hier bekijken. Download de PDF hier.
Vallende gebouwen
Soms krijgen oude video's een nieuwe invulling, zoals deze video die tractie won tijdens de aarbevingen in Taiwan. Wij maakten deze video om bewustzijn te creeëren rond foutieve informatie tijdens natuurrampen.
En dit is hoe we het gedaan hebben: Download de PDF hier.
Rolwolken
De natuur en haar fenomenen zijn vaak onderwerp van complottheorieën. Deze keer waren rolwolken; een spectaculair natuurfenomeen waarbij een wolk rond zijn as draait.
Benieuwd naar een gedetaileerde uitleg over dit fenomeen? Hier heb je onze check! Download de PDF hier.
240 chickennuggets in de McDonalds
Een sharingbox van 240 chickennuggets in de McDonalds? Dat is helaas niet mogelijk!
In deze factcheck kun je onze conclusies zelf eens bekijken! Download de PDF hier.
Handtas etymologie
In deze factcheck ontdekken we de echte betekenis van "Handbag" (handtas) en die is minder gruwelijk dan dat ze in deze video beweren.
Bekijk onze factcheck voor de echte herkomst van het woord! Download de PDF hier.
Kaasverslaving
Deze dokter verkondigde dat kaas een van de meest verslavende dingen was die je kon eten. Wij onderzochten het en concludeerden dat dit onwaarschijnlijk is. Kaas is niet verslavend, maar wil je weten hoe dat we dat weten?
Bekijk dan deze check! Download de PDF hier.
Steden in België
Deze video's tonen misleidende informatie over hoe de steden in België er uit zien. We factcheckten dit vooral omdat we niemand willen teleurstellen. Wij hebben jammer genoeg geen colosseum. Maar vanwaar komen deze mooie plekken dan wel?
Wij leggen het weer uit in deze check! Download de PDF hier.
Zonnebloemen
Zonnebloemen groeien naar de zon, dat klopt! Maar dat ze naar elkaar groeien als de zon niet aanwezig is, dat klopt niet!
Ontdek onze uitgebreide check hier. Download de PDF hier.
Biddende vogels
De vogel in de video is aan het bidden, hij is dus geen deel van een complottheorie.
Wil je weten wat bidden is? Bekijk dan zeker deze check! Download de PDF hier.
Honden & kleur
Welke kleuren kunnen honden nu wel zien? En welke niet?
Wij zochten het uit in deze check! Download de PDF hier.
Blikje openen met een pen
Werkt dit echt? Blijkbaar wel, want wij hebben het getest.
Wil je de wetenschap kennen achter dit trucje? Bekijk dan zeker deze check. Download de PDF hier.
Gratis spullen op je verjaardag
Deze Tiktok gaf een lijstje van dingen die je gratis kan krijgen op je verjaardag. Helaas moeten we melden dat de lijst teleurstellender is dan dat dat er in de Tiktok staat. Jammer wel...
Weten hoe we dit gecheckt hebben? Kijk dan naar deze check. Download de PDF hier.
T-rex & de kip
Of de T-rex de verre voorouder is van de kip is een eeuwenoude vraag. Wij legde de discussie in deze check tot rust. De T-rex is geen directe verre voorouder van de kip, maar eerder een verre oom of tante.
Benieuwd naar de uitleg? Hier is onze check! Download de PDF hier.
Rekbare huid
Een man die zijn huid 15 cm ver kan uitrekken, zeer indrukwekkend. Dit kan hij doen door de uitzonderlijke huidziekte die hij heeft.
Meer weten over deze indrukwekkende man? Hier is onze check! Download de PDF hier.
Mei (2024)
De maand mei was het slotakkoord van nieuwswijsneuzen. Fran, Ruth en Jans maakten op dagelijkse basis video's. Soms werden meer dan 4 video's per dag opgenomen om de talloze verlengde weekends te kunnen overbruggen. Het af en toe warmere weer zorgde ervoor dat we ook eens een dagje in Leuven konden gaan filmen.
Behandelde thema's: sport, voeding, elektriciteit en technologie, geografie, natuur, DNA, media, ruimte en heelal, verzorging, gezondheid
Goal Antonio Conte
Maakte Antonio Conte deze indrukwekkende goal? Neen, dat was Patrick Schick.
Ontdek hoe we deze goal onder de loep hebben genomen. Download de PDF hier.
Vliegende superman
Is het een vliegtuig? Is het een vogel? Neen, dat is het niet! Wat dan wel? Een bewerkte video!
Wil je weten hoe wij dat weten? Bekijk deze check! Download de PDF hier.
Kauwgom inslikken
Plakt je poep nu echt toe als je kauwgom inslikt? Het is iets wat ouders soms durven zeggen, maar toch niet echt klopt. Wij zochten het uit!
Bekijk hier onze check: Download de PDF hier.
Doorzichtige ajuinen
Wanneer je een ajuin onder water houdt, lijkt die wel doorzichtig te worden. Is dat dan echt zo? Of hoe zit dat juist in elkaar?
De antwoorden vind je in onze check: Download de PDF hier.
De kleuren van Disney
In sommige attractieparken van Disney worden gebouwen in onopvallende kleuren geschilderd. Zo lijken ze wel te verdwijnen tegen de blauwe lucht of tussen de groene bomen!
Wil je weten hoe het zit? Lees hier onze check over 'Bye Bye Blue' en 'Go Away Green': Download de PDF hier.
Cloud Seeding
Een wolk vervoeren met een vrachtwagen? Dat lijkt ons onhaalbaar! Maar je kan een wolk wel stimuleren om meer regen te maken. Hoe werkt dat en waar doen ze aan Cloud Seeding?
Je leest het in onze check! Download de PDF hier.
Wortelen en oranje huid
Het is niet zo dat je kan bruinen door wortelen te eten. Als je er voor een lange tijd meer dan vijf per dag zou eten, kan je huid wel ietsje meer oranje worden! Wij zochten het net zoals VRT uit in een factcheck.
Lees het hier. Download de PDF hier.
Telefoonlader
Kan je gsm opladen zonder dat je lader in het stopcontact zit? Wij hebben het getest! Het werkt maar heel even, maar het is wel een coole manier om te ontdekken hoe onze gsm-lader er nu juist in elkaar zit.
Filmrolletje
Ga je binnenkort op reis met het vliegtuig? Schrik om geen foto's te hebben? Lees onze tips over filmrolletjes in de luchthaven in deze check.
Huidmasker
De grap wordt door velen op sociale media volgehouden, maar vrouwen vervellen nu eenmaal niet maandelijks in hun gezicht. We maakten voor eens en altijd duidelijk hoe het nu juist zit in deze check.
Goudvis
Wat voor een geheugen heeft een goudvis? Meer dan je zou vermoeden! Lees het in onze check.
Geschrapte video's
We probeerden naarstig om elke check die we deden om te vormen naar een video op kindermaat, maar enkele checks haalden het om verschillende redenen uiteindelijk toch niet. Je vindt ze hieronder, gebundeld in één document.
Geschrapt
Download de pdf of scrol door.